Vietnam Savaşı Doğu Bloku ülkeleri olan Kuzey Vietnam, Çin ve Sovyetler Birliği ile ABD destekçisi olan anti-komünist Güney Vietnam ve başta ABD arasında yaşanan savaştır.
Ellerine aldıkları dünya medyası sayesinde gündem hep aynıdır: “Amerika’nın işgal ettiği yer suçludur, suçlu olmasaydı Amerika oraya barışı, demokrasiyi götürmezdi”.
1954 yılında yüz yıllık egemenlikten sonra Fransa’nın Vietnam’dan çekilmesinin ardından bölgeye yayılan komünizm Vietnam’da kargaşalara sebep olmuştur. Vietnam’da komünistler ile milliyetçiler arasındaki çekişmenin sonucunda Birleşmiş Milletler, Vietnam’ın Kuzey ve Güney Vietnam olarak iki ayrı bölge olarak bölünmesini kararlaştırmıştır.
Kuzey Vietnam, komünist bir diktatörlük tarafından yönetilmekteydi ve yöneticisi Ho Chi Minh’ti.
Vietnam, ABD için kaybedilecek bir ülke değildi. Kalay, kurşun, kauçuk, pirinç gibi ürünler ve ucuz iş gücü de Vietnam’ın en büyük özelliklerindendi.
Amerika kendi ülkesinde yaşayan bir Vietnamlı olan Ngo Ding Diem Vietnam’a getirildi ve onu ülkenin lideri olarak atandı. Güneyde gerçekleştirdiği yoğun bir politik, ekonomik ve askeri müdahaleyle Güney Vietnam’da kapitalist diktatörlük özelliğinde yeni bir devlet oluşturdu. Daha sonra bu devleti Kuzey Vietnam’a saldırtmaya başladı.
Komünist parti de buna karşılık vererek Güney’de gerilla hareketleri (NFL) örgütledi. Savaş iyice kızışmaya başlamıştı. Amerika Güney Vietnam’ın NFL ile başa çıkamayacağını anlayınca 1963’te savaşa direk müdahale edip Amerikan askerlerini Vietnam’a yığdı. Öylesine vahşice savaştılar ki daha Vietnam’a gireli 6 ay olmuşken “Gök Gürlemesi” adını verdikleri harekâtla Kuzey Vietnam’ı bombalamaya başladılar. Tek başına bu harekâtta, Vietnam’a, İkinci Dünya Savaşı sırasında atılan tüm bombalardan daha fazla bomba atıldı. Irak’a kimyasal silah var diye giren Amerika, Vietnam’da kimyasal silah kullanmaktan çekinmeyecekti, hatta bu kimyasal silahlar daha sonra ülkenin bitki örtüsünün %10’unu kullanılamaz hale getirecekti. Napalm bombasında etkilenen çocuklar çaresizce çırıl çıplak yollarda koşacaklardı, içten içe yanacaklardı.
1963’te 23 bin olan Amerikan askerinin sayısı 1969’da 542.000’e ulaştı. Hala Vietnam’a boyun eğdiremiyorlardı. Halk artık boyun eğmekten bıkmıştı, herkes savaşıyordu. Bir yandan da Amerikan ordusunda kayıplarının artması ABD'de sivil protestoların başlamasına sebep oldu.
16 Mart 1968’de de Amerikalılar My Lai Katliamını gerçekleştirdiler.
Bu katliamın özelliği, Amerika’nın 500’e yakın SİLAHSIZ sivili, katletmesidir. Yani açıkça savaş suçu işlemesidir.
Adam Silverman ve Kristin Hill, “My Lai Katliamı: Bir Amerikan Trajedisi” adlı eserde My Lai Katliamını şöyle anlatmışlardır: “Amerikan askerleri, sığırlar, tavuklar, kuşlar ve daha da kötüsü siviller dahil olmak üzere hareket eden her şeye ateş ediyorlardı. Köylüler herhangi bir direniş göstermiyordu; fakat askerler kulübelere el bombası atmaya, emirler yağdırmaya ve herhangi bir ayrım gözetmeksizin öldürmeye devam ediyorlardı. Vahşet sabah boyunca devam etti. Bebekler öldürüldü, çocuklar vuruldu ve kadınlar vurulma tehdidi altında tecavüze uğradılar. Çok geçmeden 500 sivil ölmüş halde yerde yatıyordu. Fakat işleri bitmemişti… bundan sonra sıra köyün yakılmasındaydı. Cesetler, evler, erzaklar, yiyecekler; her şey yakılıyordu.”
Fakat Amerikan halkı artık kendi paralarıyla hem kendi çocuklarının hem de suçsuz Vietnamlıların katledilmelerini istemiyorlardı.
Bunun için, 24 Nisan 1971’de Amerika’da belki de ABD tarihinin en büyük politik gösterilerinden birisi gerçekleşmişti. San Francisco’da 300 bin, Washington’da ise 500 – 750 bin arasında insan gösterilere katıldı.
Gösteriler, iş bırakma, vergi ödememe, askere gitmeme gibi boyutlara ulaşınca 1975 yılında, 21 yıllık bir savaş sona erdi. ABD’de büyük bir hezimete uğradı. Sonunda emperyalizm Vietnam’dan atıldı. Vietnam’ı bölemediler.
“Vietnam Savaşı” uzun ve kanlı bir savaş oldu. 21 yıl süren çatışmalarda Kuzey ve Güney'de toplam dört milyon sivil ile bir milyondan fazla komünist savaşçının hayatını kaybetmesi ve kullanılan kimyasal silahlarla bu işgalin bir soykırıma dönüştüğüdür. ABD'nin verilerine göre ise, 220 ile 320 bin Güney Vietnamlı asker ile 58 bin Amerikan askeri öldü ya da kayboldu. Savaş sonrası Vietnam'dan ülkelerine dönen Amerikan Askerlerinin bir kısmı da intihar etti.
FATİH ORUÇ