Kendilerini "Muvahhidun" olarak adlandıran, ancak dünya tarafından kurucularından birinin adıyla anılan bu topluluk, günümüzde Lübnan, İsrail ve Suriye'deki etkili rolleriyle bölgenin kaderini belirlemede kilit bir aktör haline gelmiş durumda. Ü
Türk Dünyası Yörük Türkmen Birliği Genel Sekreteri Cemal Akkuş'un kaleme aldığı bir köşe yazısında, Dürzilerin kökenleri, inanç sistemleri ve modern Ortadoğu'daki rolleri kapsamlı bir şekilde incelendi.
Kökenleri ve Tartışmalı İnançları
Dürzilik, 11. yüzyılın başlarında Şii-Fatımi Devleti'nin entelektüel ortamında filizlendi. İnanç sistemi, Fatımi Halifesi Hâkim-Biemrillâh'ı Allah'ın insan suretindeki tecellisi (hulûl) olarak kabul etmesiyle ana akım İslam'dan temelden ayrılıyor.
Bu inanç, Sünni ve Şii İslam'ın temel direklerinden olan namaz, oruç ve hac gibi zahiri ibadetleri geçersiz kılar. Onların yerine yedi ahlaki ilke ikame edilir ve bu ilkeler arasında en dikkat çekeni, Hâkim'den önceki peygamberler ile şeriatlarının iblis ve azgınlar olarak kabul edilmesidir.
Dürziliğin en ayırt edici özelliklerinden biri ise, ruhun bir Dürzi öldükten sonra yine bir Dürzi bedeninde yeniden doğacağı inancı olan tekammüs (reenkarnasyon). Bu inanç, topluluğu dışarıya tamamen kapalı hale getirerek yeni din değiştirenleri kabul etmez.
Jeopolitik Rolleri ve Türkiye Bağlantısı
Metinde, Dürzilerin tarihteki en önemli hayatta kalma mekanizmasının takiyye prensibi olduğu belirtiliyor. Bu strateji, onları Osmanlı'dan Haçlılara, modern dönemde ise İsrail ordusunda askerlik yapmaya kadar farklı ittifaklara yöneltti. İsrail'deki Dürzilerin, 1948'den bu yana İsrail Savunma Kuvvetleri'nde (IDF) zorunlu askerlik hizmeti yapması, onlara "kan paktı" olarak adlandırılan özel bir statü kazandırdı. Ancak 2018'deki "Ulus-Devlet Yasası" sonrası kendilerini ikinci sınıf vatandaş gibi hissetmeleri, bu ittifakı sarsmış durumda.
Yazıda, Türkiye ile Dürziler arasındaki ilişkiye dair de çarpıcı bir detay yer alıyor. Lübnan'ın en güçlü Dürzi ailesi olan Canbolat (Jumblatt) hanedanının kökenlerinin, Osmanlı dönemindeki Celali İsyanları'na karışan Canbolatoğulları'na dayandığı ifade ediliyor. Ayrıca, Türkiye'nin Hatay ve çevresinde, Suriye iç savaşı sonrası nüfusu bir miktar artan küçük bir Dürzi topluluğu bulunduğu da belirtiliyor.
Kaynak; ALARM – Alternatif Araştırma Merkezi
