Niçin Kendini Kandırıyorsun?

Kendi kandırmanın menfi yanları mevcut mudur? Yale Üniversitesi'nden Zoe Chance'ın yaptığı bir araştırmada, testlerde kopya çekenlerin davranışları gözlenerek bu problemin cevabı arandı... Kendini Kandırmanın Menfi Yanları ve Kestirme Zekâ…   İki grup oluşturularak umumi zekâ (IQ) ve umumi kültür soruları soruldu. Ancak bir gruba dağıtılan test kâğıtlarının altına yanlışlıkla cevapları da basılmış gibi gösterildi. Yani bu gruptakilerin kendi cevaplarını denetim ederek düzeltme yapma güdüsüne karşı direnmesi gerekiyordu.  Beklendiği gibi, gruptakilerin bazıları dayanamayıp kopya çekti. Cevapları gören gruptakiler kolektif olarak testte daha fazla başarı gösterdi. Buradaki can müşteri sual şuydu: "Kopyacı" gruptakiler başarılarını kendi zekâlarına mı yoksa kopyaya mı bağlıyorlardı?  KESTİRME ZEKÂ  Araştırmacılar bunu ortaya çıkarmak için, deneklere yeni bir test yapacaklarını söyleyerek bu testte ne derece başarı göstereceklerini tahmin etmelerini istediler. Sorular öncekilere benzerdi ve düşünce edinmeleri, daha da önemlisi cevapların basılı olmadığını görmeleri için kısa süreliğine ellerine test kâğıtları verildi.  Araştırmacılar, deneklerin kopya çekmenin olası olmadığını anlayınca ikinci testte önceki kadar başarılı olamayacakları tahmininde bulunmalarını bekliyordu.  Fakat öyle olmadı. İnsanlar kendilerini kandırmayı tercih etmiş, ikinci testte daha yüksek puan alacaklarını öngörmüşlerdi. Ama test sonunda öncekinden çok daha düşük puan aldılar.  Araştırmacılar bir diğer tecrübe daha yaparak bu sonucun deneklerin kendi becerilerine şişirme bir inanç duymalarına mı bağlı olduğunu sınamak istiyordu. Bu deneyde öğrencilere ikinci testteki puanlarını doğru tahmin etmeleri halinde nakit ödülü verilecekti. Kopya çekme olanağı verilmiş olanlar, kendi başarılarını olduğundan fazla tahmin edip yüzde 20 daha az nakit ödülü kazanmıştı.  DENGE SAĞLAMAK  Buradan şu netice çıkıyordu: Deneydeki insanlar kendilerini olduğundan daha zeki görüyordu. Bunun özgüven, tatmin, başkalarının güvenini daha basit kazanma gibi avantajları olabilir; fakat dezavantajları da mevcut. Durum değişip de gerçek başarı tahmini yapmak gerektiğinde, olduğundan daha iyiymiş gibi düşünmek ziyan verebilir.  Ahlaken çoğu adam kendini kandırmanın yanlış olduğunu söyleyecektir. Fakat yararlarından dolayı herkes bir ölçüde, fakat zararlarından dolayı de sınırlı bir şekilde kendini kandırma eğilimi gösterir diye düşünürüz.  Yani yararları zararlarından fazla olduğu sürece kendini kandırmanın bir mantığı vardır. Hepimiz bir ölçüde bu vasıtaya başvuruyoruz muhtemelen. Fakat problem şu ki kendini kandırmak laf konusu olduğu için bu yola ne derece başvurduğumuzu kestirmek zordur. Ailehaber