Vergi

Vergi, vatandaşlık görevlerinden biridir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel listesine göre 200 den fazla vergi türü vardır, ancak vergi çeşitlerinin en bilinenler arasında 7 vergi bulunmaktadır.

1. Gelir Vergisi
2. Kurumlar Vergisi
3. KDV (Katma Değer Vergisi)
4. ÖTV (Özel Tüketim Vergisi)
5. MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi)
6. Damga Vergisi
7. Emlak Vergisi

GELİR VERGİSİ

Gelir vergisi 0001 kodludur. Gelir Vergisi Kanunu’nun ilk maddesinde gerçek kişilerin yıllık gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.   Gelir Vergisi Kanunu’na göre bu vergi türünün tanımı; ‘’Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.’’ Gelirin kendi içinde bazı unsurları bulunmaktadır.

Gelire giren kazançlar ve iratlar:

İrat, gelir, gelir getiren mülk anlamına gelmektedir.

• Ticari kazançlar
• Ücretler
• Serbest meslek kazançları
• Zirai kazançlar
• Menkul sermaye iratları
• Gayrimenkul sermaye iratları
• Diğer kazançlar ve iratlar

Kimler Gelir Vergisi Öder?

• Bir takvim yılı içerisinde Türkiye’ de sürekli olarak altı aydan fazla oturumu olanlar.
• İkametgahı Türkiye’ de bulunanlar.
• Resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısı ile yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşlarıdır.

Gelir Vergisi Dilimleri

Ücretliler İçin Uygulanacak 2021 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi

Ücret Dışındaki Gelirler İçin Uygulanacak 2021 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi

Kurumlar Vergisi

Kurumlar vergisi adından anlaşılacağı gibi kişileri değil, kurum ve kuruluşları kapsar. Bir takvim yılı içerisinde elde edilen safi kurum kazancı üzerinden hesap edilerek devlete ödenir.

 Kurumlar Vergi Türüne tabi olan kurumlar;

• Sermaye şirketleri
• Kooperatifleri,
• İktisadi kamu kuruluşları,
• Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler,
• İş ortakları.

Kurumlar Vergisi 2021 yılında %25 olarak uygulanacak.

KDV (Katma Değer Vergisi)

Katma değer vergisi harcamalardan alınan bir vergidir. Ürün, mal ya da hizmetin kaynaktan tüketiciye ulaşana kadar ki süreci katma değer vergisidir. Türkiye’ de yapılan ticari, zirai, serbest meslek faaliyeti dahilinde her türlü ürün, hizmet ithalatı KDV’dir.

KDV (Katma Değer Vergisi) hangi işlemlerden alınır?

• Taşınır ve taşınmaz mallar ile hak kiralamaları,
• Her türlü malın ya da hizmetin ithalatından,
• Ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti kapsamındaki teslim ve hizmetlerden,
• Boru hattı ile petrol ve gaz taşımacılığından,
• İletişim hizmetinden,
• Her türlü şans oyunlarından,
• Gümrük depolarında yapılan satışlardan,
• Profesyonel sporcuların olduğu maç ve yarışmalardan.

KDV Oranları

Ürün teslimatları ve hizmet ifa edilmesi için uygulanan KDV oranı 3 adettir. Genel oran %18, indirimli oranlar %8 ve %1’dir.

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi)

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), mal veya ürünler üzerinden maktu veya oransal olarak alınan bir harcama vergisidir.

Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na göre

(I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından teslimi,
(II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabı,
(II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanlar ile (III) ve (IV) sayılı listelerdeki malların ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından teslimi,

(I), (III) ve (IV) sayılı listedeki mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanların özel tüketim vergisi uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı, bir defaya mahsus olmak üzere Özel Tüketim Vergisi'ne tabidir.

ÖTV Hangi Ürünlerde Uygulanır?

• Bazı lüks ürünlerde
• İnsan sağlığına zararlı ürünlerde
• Lüks beyaz eşyalarda
• Çevreye zarar veren lük ürünlerde.

MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi)

Motorlu taşıtlar vergisi bir takvim yılı içerisinde belirli periyotlarla ödenmesi zorunlu olan vergilerdir. Şartları Karayolları Trafik Kanunu tarafından belirlenmiştir. Trafik şubelerinde kaydı olan motorlu taşıtlardan alınan vergi türüdür.

MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) Tabi Taşıtlar

Otomobile, minibüs, otobüs, motosiklet, kaptıkaçtı, arazi taşıtları, panel van, motorlu karavan, kamyon, çekici gibi motorlu olan araçlar MTV ödemekle yükümlüdürler.

Damga Vergisi

Yapılan sözleşmeler sonucu ortaya çıkan devletin aldığı vergilerdir. Damga vergisi kişi ve kurumlar arasında gerçekleşen anlaşma işlemlerinin tamamlanması anlamına gelir ve damga vergisi kağıtlar üzerinden alınır.

Damga Vergisine Tabi Kağıtlar

• Akitlerle ilgili kağıtlar
• Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar:
• Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler (Binde 8,25)
• Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) (Binde 1,65)
• Kefalet, teminat ve rehin senetleri (Binde 8,25)
• Tahkimnameler ve sulhnameler (Binde 8,25)
• Fesihnameler (Belli parayı ihtiva eden bir kağıda taalluk edenler dahil) (Binde 1,65)

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kayıt ve tescil edilmiş ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmeler (Binde 1,65)

1. Belli parayı ihtiva etmeyen kâğıtlar:
2. Tahkimnameler (27,90 TL)
3. Sulhnameler (27,90 TL)
4. Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri (Belli parayı ihtiva edenler dahil) (156,20 TL)
5. Kararlar ve mazbatalar
6. Meclislerden, resmi heyetlerden ve idari davalarla ilgili olmayarak Danıştaydan verilen mazbata, ilam ve kararlarla hakem kararları:
7. a) Belli parayı ihtiva edenler (Binde 8,25)
8. b) Belli parayı ihtiva etmeyenler (27,90 TL)
9. (Değişik : 5766/10-c md.) (Yürürlük : 6.6.2008) İhale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Binde 4,95)

Emlak Vergisi

Türkiye sınırları içerisindeki tüm binalar Bina vergisi’ ne tabidirler. Karada, suda olması ya da bina yapımında kullanılan maddelerin farklı olduğuna bakılmadan, bütün taşınmazlardan yıllık olarak alınan vergi emlak vergisidir.

Bu yazı Av. Rıdvan Çakır tarafından hazırlanmıştır