Vergide Büyük Unutkanlık

Orman köylülerini korumak için Büyükşehir Yasası'na eklenen 5 yıllık vergi muafiyetinden sanayi kuruluşlarının da yararlanabileceği ortaya çıktı   Duruma isyan eden ilçe belediye başkanları, 'Bu yanlışlık düzeltilmeli. Firmalardan emlak, vergi, harç ve katılım payı alamazsak kapıya kilit vururuz' dedi     Yeni Büyükşehir Yasası ile İller Bankası'ndan aldıkları paylar yüzde 40 oranında azalan ilçe belediyelerinde şimdi de vergi şoku yaşanıyor. Büyükşehir sayısını 16'dan 30'a çıkaran yeni yasadaki "Tüzel kişiliği kaldırılan köylerde 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları 5 yıl süreyle alınmaz" hükmü ilçe belediyelerini vurdu. Orman köylülerini korumak için yasaya eklenen bu maddeden büyükşehirlerin kırsalındaki köylerde faaliyet gösteren dev sanayi kuruluşlarının da yararlandığı ortaya çıktı. Özellikle İzmir, Manisa, Balıkesir ve Denizli gibi sanayileşmiş illerde faaliyet gösteren büyük firmaların yeni yasadaki bu ayrıcalıktan yararlanarak 2014 yılında bağlı bulundukları ilçe belediyelerine ödemeleri gereken vergileri yatırmadıkları öğrenildi.   Payları azaldı İller Bankası payları yarı yarıya azalan, ulaşım ve su gibi gelir getirici kaynaklarını da büyükşehir belediyesine devretmek zorunda kalan ilçe belediyeleri, orman köylülerine tanınan hakkın büyük sanayi kuruluşları tarafından suistimal edilmesine isyan ederek soluğu Ankara'da aldı. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve İçişleri Bakanı Efkan Ala'ya şikayetlerini ileten belediye başkanlarının "Aralarında Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşlarının da bulunduğu firmalar sınırlarımız içinde faaliyet gösteriyor ama yeni yasaya göre onlardan emlak, vergi, harç ve katılım payı ücretlerini alamıyoruz. Bu yanlışlık düzeltilmezse belediyenin kapısını kilit vurmak zorunda kalacağız. Sadece bizler değil devlet de büyük zarar edecek" dedikleri ifade edildi.   Dosya Başbakan'da Büyükşehir Yasası'ndaki vergi unutkanlığı AK Parti'nin Afyon kampında da gündeme geldi. Belediye Başkanlarının şikayetlerini Başbakan Ahmet Davutoğlu'na ileten AK Partili vekiller, sorunun acilen çözülmesi gerektiğini dile getirdi. Davutoğlu'nun AK Parti İzmir Milletvekili Rıfat Sait tarafından gündeme getirilen konuyu 7 Kasım'da Bursa'da yapılacak yerel yönetimler toplantısında ele alacaklarını açıkladığı öğrenildi. Öte yandan AK Parti İzmir Milletvekili Aydın Şengül, ilçe belediyelerinin vergi kaybını önlemek için bir kanun teklifi hazırladı. Şengül, teklifinde, büyükşehir yasasının ilgili maddesinin "Büyükşehir yasası ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerdeki emlak, vergi, harç ve katılım payı muafiyetinin gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükelleflerine uygulanmaz" şeklinde değiştirilmesini istedi. AK Partili vekilin teklifinin 2014 yılı içinde TBMM'nde görüşülerek kabul edilmesi bekleniyor.   Büyük ayrıcalıklar Yeni yasanın daha önce köy tüzel kişiliğine sahip yerlerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarına getirdiği ayrıcalıklar sadece vergi ve harç muafiyeti ile sınırlı değil. Sanayi kuruluşlarının bulunduğu yerleşim yerlerinin altyapı hizmetleri için belediyeler yatırım bütçelerinin yüzde 10'unu 10 yıl boyunca ayırmak zorunda. Sanayi kuruluşları tıpkı buralarda yaşayan köylü vatandaşlar gibi içme ve kullanma suları için 5 yıl boyunca en düşük tarifenin yüzde 25'inin geçmeyecek şekilde ödeme yapacak.   Kemalpaşa'nın zararı 42 milyon TL Büyükşehir yasasındaki boşluk nedeniyle 5 yıl boyunca vergi muafiyeti hakkı kazanan sanayi kuruluşlarının en yoğun şekilde faaliyet gösterdiği ilçelerden biri İzmir'e bağlı Kemalpaşa. Türkiye'nin sayılı sanayi kuruluşlarına ev sahipliği yapan ilçede, belediye 5 yıl boyunca bu firmalardan yılda 8.5 milyon lirayı bulan emlak, vergi, harç ve katılım payı ücreti alamayacak. Kemalpaşa'nın yasadaki boşluk nedeniyle 5 yıllık kaybı ise 42 milyon lirayı bulacak. 1 yıllık bütçesi 38.5 milyon lira olan Kemalpaşa Belediyesi, sanayi kuruluşlarından alması gereken vergiyi toplayamazsa bütçesini 30 milyon liraya indirmek zorunda kalacak. Personel gideri 22 milyon lira olan belediyenin diğer hizmetler için ayıracağı para ise sadece 8 milyon lira olacak. YENİ ASIR - ZAFER ŞAHİN