7589 sayılı Kanun olarak yasalaşan paket; kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere yönelik ceza indiriminden hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) düzenlemesine kadar birçok kritik değişikliği içeriyor.
Günlerdir sosyal medyada dolaşıma sokulan "af çıktı" ve "herkes serbest" şeklindeki iddialar ise kanun metniyle kesin olarak yalanlandı.
Af Ya Da İnfaz İndirimi Yok, Iban Mağdurlarına Müjde Var
Kabul edilen nihai kanun metnine göre, pakette herhangi bir genel af, infaz indirimi veya denetimli serbestlik değişikliği kesinlikle yer almıyor. Ceza alanında yasalaşan en dikkat çekici lehe düzenleme, Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 158/4 kapsamındaki dolandırıcılık suçları için geldi. Buna göre, banka hesabını veya ödeme aracını kullandırmakla sınırlı iştirak durumlarında faillere verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Söz konusu lehe düzenleme, geçici hükümlerle kesinleşmiş ve istinaf aşamasındaki dosyalar için de geriye dönük olarak işletilebilecek.
Sosyal Medyadaki Bilgi Kirliliğine Dikkat: Hagb Var, Dijital Delil Yok
Meclis Genel Kurulundaki görüşmelerin gece geç saatlerde tamamlanması, bazı hatalı bilgilerin hızla yayılmasına sebep oldu. HAGB uygulamasının tamamen kaldırıldığı yönündeki iddiaların aksine, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 231 Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda yeniden yazıldı ve HAGB kararlarına karşı kanun yolu "istinaf" olarak güncellendi. Öte yandan, yasa teklifi aşamasında tartışılan ve kamuoyunun tepkisini çeken bilgisayar ve dijital materyallerde arama, kopyalama ve el koymaya ilişkin CMK madde 134 değişikliği ise Meclis'ten geçmeyerek kanun metninden çıkarıldı.
Hangi Beklentiler Pakete Girmedi?
Aylardır hukuk camiasında ve basında tartışılan bazı köklü değişiklikler 12. Yargı Paketi'nin dışında bırakıldı. Beklentilerin aksine kanuna girmeyen başlıklar şunlar oldu:
Çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk şartı ve iki aşamalı yargılama modeli.
30 milyon TL ve üzerindeki tapu işlemlerinde avukat bulundurma zorunluluğu.
Miras ve komşuluk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kapsamının genişletilmesi.
Sosyal medyada anonim hesaplara yönelik yeni kısıtlama ve düzenlemeler.
Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) davalarının ağır ceza mahkemelerinden asliye ceza mahkemelerine kaydırılması.
Hukuk Davalarında Yeni Dönem Ve Yürürlük Detayları
Yeni yasayla birlikte medeni yargılamada da önemli usul değişikliklerine gidildi. Belirsiz alacak davası usulü tamamen kaldırılırken, kısmi davalarda talep artırımı ve zamanaşımı koruması getirildi. Ayrıca, hukuk davalarında duruşma araları kural olarak 3 ayla sınırlandırıldı ve kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) reeskont oranının yüzde 80'ine endekslendi.
Kanunun yürürlük takvimi ise iki kademeli olarak belirlendi.
Türk Medeni Kanunu madde 440/444 ve HMK madde 149 (SEGBİS) değişiklikleri ile elektronik satış hükümleri 31 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olup, diğer tüm maddeler yayımlandığı 31 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla aktif hale geldi.
Hukukçular, her yeni hükmün devam eden dosyalara otomatik olarak etki etmeyeceğini vurgulayarak, vatandaşların hak kaybı yaşamaması adına güncel mevzuat ve geçiş hükümlerini uzmanlar eşliğinde değerlendirmeleri gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor.
