Dünya küçüldü, haberler çoğaldı; fakat insanlığın acıları küçülmedi. Bugün yeryüzünün farklı coğrafyalarında Müslümanlar savaş, işgal, sürgün, ayrımcılık, baskı ve yoksullukla mücadele ediyor.
Filistin’den Doğu Türkistan’a, Arakan’dan Sudan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada milyonlarca insanın ortak sorusu aynı: “Bizi kim görecek, kim duyacak?”
Kur’an, mazlumun feryadını görmezden gelmeyi Müslümanın vicdanına bırakmamıştır:
“Size ne oluyor da Allah yolunda ve ‘Rabbimiz! Bizi halkı zalim olan şu şehirden çıkar…’ diye yalvaran zavallı erkekler, kadınlar ve çocuklar uğrunda savaşmıyorsunuz?” (Nisâ, 4/75)
Bu ayet yalnızca bir dönemin insanlarına değil, bütün zamanların vicdan sahibi insanlarına hitap eder.
**
Bugün İslam dünyasının kalbindeki en büyük yaralardan biri Gazze'dir. Savaşın ve ağır insani şartların altında çocuklar, kadınlar ve yaşlılar büyük acılar yaşamaktadır.
Burada, mesele yalnızca Filistin meselesi değil. Mesele, sivillerin hayatının ve insanlık onurunun evrensel bir değer olup olmadığıdır.
Bir çocuk hangi milletten olursa olsun çocuktur. Bir annenin gözyaşının dini, dili ve milliyeti yoktur. Müslümanların Gazze'ye bakışı da bu sebeple sadece siyasî değil, aynı zamanda ahlakî ve insanî bir bakıştır.
Doğu Türkistan'da sessizliğin arkasındaki dram da trajiktir. Doğu Türkistan'da Uygur Müslümanlarının yaşadığı baskılar da dünyanın yeterince konuşmadığı meselelerden biridir.
Bir toplumun dilinin, kültürünün, dinî hayatının ve kimliğinin baskı altına alınması yalnızca bireysel hakların değil, toplumsal hafızanın da hedef alınmasıdır.
İslam dünyasının bu konuda yapması gereken, slogan atmakla yetinmek değil; hukuki, diplomatik ve insani yollarla mazlumların yanında durmaktır.
**
Arakan: Vatansız bırakılan insanlar
Myanmar'daki Rohingya Müslümanlarının dramı da yıllardır devam ediyor. Evlerinden koparılan, mülteci kamplarında yaşamaya mecbur kalan insanlar bize şu gerçeği hatırlatıyor:
Bir insanın vatanından koparılması, yalnızca evini kaybetmesi değildir; geçmişini, güvenini ve geleceğe dair umudunu da kaybetmesidir. Müslümanların acılarını yarıştırmak yerine, bütün mazlumların acısını aynı vicdanla görmek gerekir.
Sudan'da savaşın altında ezilen siviller, Suriye'de yıllardır devam eden istikrarsızlığın mağdurları ve dünyanın farklı bölgelerinde dinî veya etnik kimliği sebebiyle baskı gören topluluklar da aynı insanlık vicdanının sınavıdır. Fakat burada önemli bir ayrım yapmak gerekir:
Zulmün Müslüman veya gayrimüslim bir yönetimden gelmesi, zulmün niteliğini değiştirmez. Kur'an'ın ölçüsü açıktır: “Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adaletli olun; bu takvaya daha yakındır.”
(Mâide, 5/8)
Demek ki Müslüman, mazlumun kimliğine değil, mazlum oluşuna bakmalıdır.
**
Risale-i Nur'un önemli ölçüsü: Adalet
Bediüzzaman Said Nursî'nin eserlerinde üzerinde önemle durduğu esaslardan biri adalettir. Onun yaklaşımında İslamiyet yalnızca bir topluluğun değil, bütün insanlığın hukukunu koruyan bir hakikat olarak ele alınır.
Bu sebepten Müslümanların dünyadaki zulümlere karşı tavrı öfke merkezli değil, adalet merkezli olmalıdır.
Zulme karşı çıkmak başka, bir halka veya dine düşmanlık etmek başkadır.
Bir Müslüman İsrail hükümetinin Filistinlilere yönelik uygulamalarını eleştirebilir; fakat bunu bütün Yahudilere düşmanlık şeklinde ifade etmese daha uygun. Çin yönetiminin Uygurlara yönelik uygulamalarını eleştirebilir; fakat Çin halkını düşman ilan edemez.
Çünkü zulme karşı çıkarken adaleti kaybetmek, zulmün başka bir biçimine kapı açar. Peki Müslüman ne yapmalı o zaman? Öncelikle mazlumların acısını görmelidir. Sonra da doğru bilgi edinmeli.
Ardından imkânı ölçüsünde yardım etmeli, hukukî ve barışçıl yollarla hakkı savunmalı ve zulmü meşrulaştıran propaganda karşısında hakikati dile getirmelidir. Fakat bütün bunların üzerinde bir görev daha vardır:
Dua.
Kur'an'ın bize öğrettiği dualardan biri şöyledir:
“Rabbimiz! Bizi ve bizden önce iman etmiş kardeşlerimizi bağışla ve kalplerimizde iman edenlere karşı kin bırakma.” (Haşr, 59/10)
Bu dua, Müslümanın ruh dünyasını da tarif eder: Mazlum için gözyaşı dökerken kalbini kin ve düşmanlığın esiri yapmamak.Asıl mesele: Ümmetin vicdanını diri tutmaktır.
Bugün Filistin'de, Doğu Türkistan'da, Arakan'da, Sudan'da veya dünyanın başka bir yerinde zulüm gören insanlar için belki elimizden her şeyi yapmak mümkün olmayabilir.
Ama hiçbir şey yapmamak ile elimizden geleni yapmak arasında büyük bir fark vardır. Bir Müslümanın görevi, dünyanın bütün problemlerini tek başına çözmek değildir. Görevi, gücü yettiği ölçüde zulme ortak olmamak, mazlumun yanında durmak ve adaleti savunmaktır.
Zulüm karşısında sessizlik bazen tarafsızlık değildir. Çok zaman sessizlik, zulmün devamına imkân veren bir rahatlıktır.
...Ve bugün dünyanın bütün mazlumları bize aynı soruyu soruyor:
“Siz bizim acımızı gördünüz mü?”
Müslümanın cevabı ise yalnızca diliyle değil, vicdanıyla, duasıyla, ahlakıyla ve adalet anlayışıyla verilmelidir.
Çünkü İslam'ın mesajı sadece Müslümanın hakkını değil, insanın hakkını korumaktır. Mazlumun dini sorulmadan yarası sarılır. Sonra adalet tesis edilir.
İşte Kur'an'ın, sünnetin ve hakiki İslam kardeşliğinin bize öğrettiği ölçü budur.