Duble Yolları Otoyollara Benzetmemiz Gerekiyor

Ülkemizin en önemli problemlerinden birisi trafik kazalarıdır. Her yıl bir ilimizdeki insan kadar kişiyi trafikte kurban ediyoruz. Konu üzerinde tartışma ve katkılar sunan bir okuyucumun yardımı ile bu ciddi sorunu gündeme taşımak istiyorum.

Konuyu küçümsememek ve değersiz bulmamak gerekiyor. Çünkü “ateş düştüğü yeri yakar” demiş atalarımız. Her yıl binlerce insanımızın başına gelen kazalar Allah korusun bizim de başımıza gelebilir. Bu konuda diğer başarılı icraatları ile daima dua ettiğim İçişleri Bakanımızdan konuya daha çok ilgi göstermesini istirham ediyorum.

Son Kurban Bayramını akraba ziyaretleri nedeniyle İsviçre’de geçirdim. Denizcilik mesleğim sayesinde de bir çok Avrupa kentini gezmek görmek imkanım da olmuştu. Bu nedenle Batı Avrupa ülkelerinin ülkemizden bir hayli gelişmiş olan trafik kuralları uygulamanın ne derece önemli olduğunu bizzat görmüş bulunuyorum. Herkesi ilgilendiren ve kanamakta olan bu acil yaraya çözüm getirmek amacı ile okuyucularımın da ilgi göstermesini beklerim.

Emniyet Genel Müdürlüğünden gelen telefon mesajında “Ölümle sonuçlanan her 3 trafik kazasından birisinin aşırı hızdan kaynaklandığını biliyor musunuz?” diye uyarı bulunmaktadır. Yani sürücüler uyarılmaktadır. Madem her 3 trafik kazasından 1’inin suçlusu hız ve sürücülerse, diğer 2’sinin suçlusu kimdir? İşte bu soruya özellikle duble yolların teknik yeterliliği konusu üstünde durarak cevap arayacağız. Çünkü sürücü eğitiminin ayrı bir başlıkta değerlendirilmesi gerektiğine inanıyorum.

Özellikle şu beş hususa dikkat çekerek tedbir alınması gereklidir. Yazının uzun olması nedeniyle vakit bulamayanlara özetle bu maddeleri okumalarını öneririm. Zaten diğer hususlar bu maddelerin derinlemesine analizini yapmaktadır.

Hükümetimizin "Sıfır Atık Projesi" sahiplenerek başarı ile uyguladığı gibi “Duble Yollarımızda Sıfır Hata, En Az Kaza Projesi” ismiyle bir çalışma başlatması gerekiyor.
Duble yollarımızın inşasındaki çarpıklıklar ve tuzaklara dikkat çekilerek önlemler alınmalıdır.
Standartlara aykırı yol inşa ederek masum insanların ölmesine sebep olan inşaatçı firmaların dikkati çekilmelidir.
Kontrol ve güvenlik tedbirleri alması gereken emniyet görevlileri ve ilgili memurların işlerini daha itina ile yapması ve bu konuda ihmali görülenlerin cezalandırılması gereklidir.
Medyaya sürekli servis edilen kaza görüntüleriyle tek suçlunun sürücüler olduğu algısı yerleştirilmeye çalışılmaktadır. Oysa bu yönlendirme yanlıştır zira trafik suçlarına büyük oranda teknik yetersizlikler yol açmaktadır.

İçişleri Bakanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre, 2018 Kurban Bayramı tatilinin ilk 6 günündeki 87 can kaybının yaşandığı 69 ölümlü kazanın oluş türleri incelenmiş şu sonuçlar tespit edilmiştir:

En fazla kazanın 27 ile tek taraflı yoldan çıkma, devrilme, savrulma, engelli cisme çarpma, 25 kazanın yandan çarpma, arkadan çarpma ve karşılıklı çarpışma, 17 kazanın ise yayaya çarpma şeklinde meydana geldiği görülmüştür.

Bu istatistikten de anlaşılacağı üzere, trafik kazalarının en büyük nedenlerinden biri de standartlara uygun inşa edilmeyen duble yollardır. Ve araştırıldığında görülecektir ki, bu kazaların büyük çoğunluğu otoyollarda değil duble yollardan meydana geldiği anlaşılmaktadır. Karayollarını inşa eden ve gerekli inşa faaliyetlerini kontrol edemeyenlerin birinci derecede suçlu olduğu yakın zamanda meydana gelen iki ölümcül trafik kazasını örnek verilebilir. Birisi 15 Ağustos 2019 trafik polisinin kullandığı motosiklet, Sancaktepe Anadolu Otoyolu Samandıra Gişeler bağlantı yolunda, çim sulama fıskiyelerinden yola akan su nedeniyle devrilmiştir. Ağır yaralanan sürücü, tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetmiştir. Diğeri Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı ve araştırmacı Prof. Dr. Ahmet Haluk Dursun, bulunduğu aracın yoldaki mıcır nedeniyle kayıp şarampole uçması sonucu vefat etmiştir.

40 yılda trafik kazalarında Yalova'nın nüfusu kadar insanımızı kaybetmiş durumdayız. Bu kazalar büyük ölçüde standartlara aykırı şekilde inşa edilen duble yollarımızdan kaynaklanmıştır.

Ak Parti iktidarı vatanın dört bir yanını kara, hava ve deniz yolları ağıyla ördü, örmeye de devam ediyor. Fakat otoyollarımız uluslar arası standartlara göre inşa edilirken, duble yollarımızın manzarası içler acısı durumdadır. Eski Türkiye’nin devletçi ve yağmacı anlayışında takılıp kalmış, dört duvar arasındaki makam odasından dışarıya çıkmamış, çıksa da “görmeyen, duymayan, hissetmeyen” karakterindeki memurlar, millete hizmet için inşa edilen yolları hiç görmemektedir.

Ülkemizde her 8-10 yılda bir yapılan darbeler, PKK terörü, Gezi kalkışması ve FETÖ darbesi ekonomimizi sarsmasaydı, bugün otoyol ve hızlı tren ağıyla buluşmayan bir tek ilimiz bile kalmayacaktı. Bu ihanetlerden dolayıdır ki, şehirlerimizi ancak duble yollarla birbirlerine bağlayabildik. Ne yazık ki ülkemizin her tarafında otoyol olmadığı için, bu duble yollar otoyol (otoban) vazifesi görmektedir. Fakat şehirleri hatta ülkeleri birbirine bağlayan transit yol olarak kullanılan duble yollarımız; il, ilçe ve köylerimizin ortasından geçmektedir. Bunun insan hayatı açısından ne derece tehlikeli olduğu yeterince tartışılmamaktadır.

Coğrafyamızı hem sömürüp hem kan gölüne çeviren Batı Avrupa ülkelerinde, şehirlerarası transit yollar; yerleşim yerleri içinden geçmez ve o yollarda traktörler, bisikletler ve diğer küçük araçlar seyir yapamaz. Yolun kenarındaki emniyet şeridinde yayalar yürümez, insanlar veya hayvanlar karşıdan karşıya geçmez. Fakat yukarıda sayılan nedenlerden dolayı ülkemizin duble yollarında bu geri kalmışlık manzarası ve trafik katliamları; sıradan olaylar arasında görülmektedir.

Halbuki birçok Avrupa ülkesinde kavşaklar, refüjler, giriş çıkışlar bakımından böylesine iptidai yol düzenlemesi görülmez. Fakat ülkemizde kontrolsüz, sinyalizasyonsuz kavşaklar bulunmaktadır. Bir kısmı ise tehlikeli ve yetersizdir. Işıksız yaya geçitleri ki; bu kavşak ve yaya geçitlerinde insanların paramparça olduğu, yürek dağlayıcı kazalara şahit oluyoruz. Bütün vatan sathı emniyetli otoyollarla örülene kadar, duble yollarla idare etmeye mecbur kalsak bile; acil olarak bazı düzenlemelerin yapılması şarttır.

Keza ülkemiz otoyol ağlarıyla örüldükten sonra tıpkı Avrupa’da olduğu gibi, otoyollara paralel olarak duble yollar yine önem arz edecektir. Bu duble yollar; elden geldiğince insanların emniyetini sağlayacak şekilde rehabilite edilmelidir. Otoyolları teknik bakımdan uluslararası standartlara uygun olarak inşa eden Karayolları Genel Müdürlüğü, duble yollara da aynı önemi vermek zorundadır.

Gördüğümüz duyduğumuz yanlışlara kayıtsız kalmamamız gerekir. Duble yollardaki katliamlarla ilgili herkes kendi ölçeğinde mücadele etmelidir. CİMER bu konuda her vatandaşa müracaat ve şikayet hakkı tanımaktadır. Devletimizin kurduğu bu geri besleme araçlarını etkin bir şekilde kullanmamız gerekiyor.

Bir ilçemizde; 2012 yılında şehri ortadan ikiye bölen karayolunun ilçe merkezinden tecrit ettiği iki mahalleyi temsilen bir grup vatandaş “karayolunun ilçe içinden geçen kesimlerinde hız denetimi yapılması ve yeterli sayıda güvenlik kurallarına uygun sinyalize yaya geçitleri” yapılmasıyla ilgili imza kampanyası düzenler. 600’ün üzerinde imza toplayarak dilekçelerini Kaymakam Bey’e arz ederler. Fakat insanı, hayvanı, tabiatı küçük gören sevgisiz devletçi bürokrasiye karşı feryatlar beş para etmez.

İşte trafik lambalarının olmadığı bu kavşakta karşıdan karşıya geçerken bir bisikletliye TIR çarpar ve sürücü feci şekilde ölür. Merhumun ailesi şikayet edememektedir zira kendisine “oğlunun 8'de bilmem kaç suçu vardır” demişlerdir. Oysa bu bir kazadan çok trafik cinayetidir. Fakat devlet gerçek faillerden hesap sormamayı alışkanlık haline getirmiştir.

Yine aynı ilçede dönerli kavşak düzenlemesi yapılırken, yolun mevcut şerit çizgilerinin üzeri siyah boya gibi bir maddeyle kapatılmış ve 1 metre civarı yön değiştirmeyle yeni şerit çizgileri çizilmişti. Gece vakti aydınlatma ışıklarının parlattığı boyalı şeridi yolun şeridi sanıp takip eden sürücü, döner kavşağa girip aydınlatma direğine çarpmıştı.

Bu kazada bir kaymakamın anne babası ve aracı kullanan öğretmen kardeşi vefat etmişti. Kaymakamlığı devreye sokarak Özel Kalem Müdürüyle görüşüldüğünde Karayollarını dava edecek avukat bulamadıkları söylenir. Kaymakam Bey ise devletin başka kurumlarıyla mücadele edip düzenleme yapılmasını dahi istememiştir.

Uluslararası transit yolun ortasında hayvanların otladığı meralar ise bir başka sorundur. Yolun ortasındaki çelik bariyerler kesilip yerine bordür taşları örülerek refüj yapılır. Refüje büyük miktarda toprak doldurulup çim ekilir, ağaç dikilir. Çimler büyüyünce yolun ortasında kilometrelerce uzunluğunda devasa mera alanı meydana gelir. Bu arada başıboş dolaşan yılkı atları yolun ortasındaki merada yani refüjde otlamaya başlarlar. Hatta bu refüjde bazı köylüler ineklerini otlatıp sonra o ineklerden sağdıkları sütü gidip pazarda satarlar.

Özellikle gece vakti “yol ile ilgili her türlü güvenlik tedbiri alınmıştır” diye düşünen insanlar yolda seyrederken; yolun ortasında otlayan bu yılkı atları aniden yola çıkarak kazalara sebep olur. Sabah gün ışıyınca yol adeta mezbahaneyi andırmaktadır. Sonuçta takla atarak veya yol kenarındaki su kanalına uçarak ölen masum insanlar, telef olan hayvanlar bulunmaktadır.

Bu konuyla ilgili olarak kazadan sonra yolun ortasındaki refüjde otlayan yılkı atları belediye tarafından toplanıp uzak bölgelere bırakılır. Ancak daha sonra bu atlar yine gelip refüjde otlamaya devam ederler.

Bu işin çözümü teknik olup aslında çok basittir. Çim refüjün ortadan kaldırılması, yolun ortasına çelik bariyer yapılması ve refüjden kazanılacak alanla, emniyet şeridinde yürüyen köylülere yaya kaldırımı yapılmasıdır. Bu refüjlerin toprak ve taşına, refüjdeki çim ve ağaçların bakımına harcanan paralarla köylüler için yaya kaldırımı yapılabilir. Önemli bir husus da şudur ki, yolun ortasında çelik bariyer değil de bordür taşlarıyla örülü refüj olduğu için, kaza yapan araçlar çok kolay refüjü aşıp karşı şeritteki araçlara çarpmaktadırlar.

Yol yapımında yapılan diğer bir yanlış da şudur: Yolun sağına ve soluna örülen bordür taşları, yağmur sularını yola hapsetmektedir. Mevcut minicik mazgallar çok yetersiz kaldığı için yol yüzeyi adeta gölleşmektedir. Özellikle gece vakti; yoldaki gölleşmeyi fark edemeyen araçlar suda kızaklayıp (Aquaplaning) takla atmaktadır. Refüjdeki toprak, yağmurla birlikte yola akıp yolu kayganlaştırmakta ve araçların takla atmasına ayrıca ikinci bir sebep olmaktadır.

Bu tuzağın bir başka acı örneği, Şehid Trafik Polisi Ali Ulaş ile meydana gelmiştir. Gerçi kaza bordur taşlarından dolayı yolda gölleşme meydana getiren su ile değil; fakat sebep olan şey çim sulama fıskiyelerinden yola akan su nedeniyle oluyor. Motosiklet devriliyor ve ağır yaralanan Ulaş, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybediyor.

Yine yaya kaldırımı olmadığı için iki metre genişliğindeki emniyet şeridinde yürüyen birçok vatandaş, kendilerine çarpan araçlarla çelik bariyerler arasında sıkışarak can vermektedir. Halbuki çelik bariyerin öte tarafında bu insanlar için yaya kaldırımı olsaydı, çelik bariyer araçların yayaya çarpmasını engelleyecek ve birçok insan kaza geçirmeyecektir. Vızır vızır araçların geçtiği yolda, yaya kaldırımı olmadığı için insanlar; genellikle yolun kenarındaki emniyet şeridinde yürür, alt geçit olmadığı için tek başına veya hayvanlarıyla yolun karşısındaki tarlasına geçerken hayvanlarıyla birlikte araba altında kalıp feci şekilde can verirler. Bu tür kazalar sonucu sayısız masum köylü vatandaşımız vefat etmiştir.

Elbette bu acıklı manzaranın suçlusu, Cumhuriyet tarihi boyunca 6 bin km bölünmüş yapılmışken, son 17 yılda 25 bin 200 km bölünmüş yol inşa eden Ak Parti İktidarı değildir. Ancak ülkemizde öyle bir memur bürokrasisi vardır ki, ilgisiz kişiler yüzünden bu yollar standartlara uygun inşa edilememektedir. Duble yollarımız inşa edilirken, yolun ortasındaki refüje harcanan paralar, vatandaşlar için yaya kaldırımı ve köy sapaklarında alt geçit için harcandığı takdirde işte o zaman; hakiki manada hizmet verilmiş olacaktır.

Avrupa’da düşük hızla gidilmesi zorunlu olan şehir içlerindeki yollardaki kavşaklar hariç; otoyol, karayolu, çevre yolu, hiçbir yolda kontrolsüz kavşak yoktur. Fakat zaruretten dolayı otoyol olarak kullandığımız devasa bir trafik yükü olan bizim duble yollarımızda, il ve ilçe merkezlerindekiler hariç, geri kalan bütün kavşaklar hem kontrolsüzdür, yani sinyalizasyon yoktur. Bunlar genellikle döne (döner) kavşaklardır.

Bu kavşakların kontrolsüz olmasından dolayı, kavşaktan ana yola aniden çıkan araçlardan dolayı sürekli feci kazalar olmaktadır. Bu kavşakların dönel kavşak olmasından dolayı ise, yuvarlak bir ada meydana getirildiği için, dümdüz olan yol, kavşak nedeniyle bir anda keskin virajlı olmakta ve özellikle gece vakitlerinde düz olan yolda belli bir hızda seyreden sürücüler, bu virajı fark edemeyip direkt kavşağa girerek kaza yapmaktadırlar.

Ayrıca dönüş yapmak için dönel kavşağa giren araçlar, özellikle TIR ve otobüsler, kavşak alanı yeterli olmadığı için kimi araçların arka kısmı yolda kalıp akan trafik için tehlike arz etmektedir. Yine, dönel kavşaktan dönüş yapmak isteyen araçlar, hız şeridi olan sol şeride geçip yavaşlamaktadır. Arkadan gelen araçlar, hız şeridinde oldukları için hızlı seyretmekte ve yavaş giden bu araçlara arkadan çarpmaktadır.

Duble yollarımız otoyol vazifesi gördüğü için, her kavşağa trafik ışığı yerleştirilmesi mümkün değildir. Bu durumda yapılması gereken, duble yollardan dönel kavşakların kaldırılması ve bunun yerine hem araçların hem yayaların geçebileceği giriş-çıkış cepli alt veya üst geçitlerin yapılmasıdır.

Avrupa’da saat 22.00-06.00 arası, insanlar huzur içinde istirahat etsinler diye, mesela saatte 50 km olan azamî hız sınırı 30 km olarak uygulanmaktadır. Ülkemizde ise gece saat 23.00’dan sonra şehir merkezlerindeki kavşaklarda bulunan trafik ışıkları işlevsiz hâle getirilmektedir. Şehir içinden geçen duble yollarda trafik canavarlarını yavaşlatan tek unsur olan trafik ışıkları da iptal edilince, karşıdan karşıya geçmek çok tehlikeli bir hâl almaktadır. Üstelik şehir içinden son sürat geçen araçların neredeyse jet uçağı gibi çıkardığı ses, yol kenarındaki evlerde oturan insanlar için her gece kabus olmaktadır. Oysa Avrupa'da otoyol kenarlarındaki mahallelerde oturan insanlar yolun gürültüsünden rahatsız olmasın diye, yol ile mahalle arasına yüksek bitkisel çitler veya beton duvarlar inşa edilmektedir.

Biz de de duble yolun şehir içlerinden geçen kısımlarında insan emniyetine ve sağlığına uygun şekilde inşa edilmiş sinyalizasyonlu kavşaklar inşa edilmelidir. Maalesef yeterli yaya geçitleri olmadığı için, bu kavşaklarda da bir çok yaya hayatını kaybetmektedir.

Özellikle duble yollardaki trafik kazalarının tek suçlusu sürücüler değildir. Fakat medyaya sürekli servis edilen kaza görüntüleriyle en önemli suçlunun sürücüler olduğu algısı yerleştirilmeye çalışılmaktadır. Oysa bu suça önemli oranda Karayolları ve trafik ekipleri de ortak olmaktadır.

Yapılan istatistiklerden de anlaşılacağı üzere, trafik kazalarının en büyük nedenlerinden biri de standartlara uygun inşa edilmeyen duble yollardır. Ve araştırıldığında görülecektir ki, bu kazaların büyük çoğunluğu otoyollarda değil duble yollarda meydana gelmiştir.

Tek taraflı olarak yoldan çıkma, devrilme, savrulma, engelli cisme çarpma, yayaya çarpma şeklinde gerçekleşen trafik kazalarının nedenleri şöyle olsa gerektir:

Orta refüjün bordür taşları sol şeride santimle denecek kadar çok yakın yerleştirilmiştir.
Yolun sağ ve soluna örülen bordür taşları yağmur suyunu hapsedip yolda gölleşme meydana getirmiştir.
Yaya kaldırımı olmadığı için köylüler hayvanlarıyla birlikte emniyet şeridinde yürüyordur.
Traktör, patpat ve bisikletiyle emniyet şeridinde seyrediyordur.
Alt geçit olmadığı için köylüler yolun karşısındaki tarlasına hayvanlarıyla birlikte geçiyordur.
Yolun ortasındaki refüjde yabanî hayvanlar otluyordur.
Dümdüz giden yol, birden dönel kavşaktan dolayı bir anda keskin viraja dönüşüyordur.
Dönel kavşaktan dönmek isteyen araçların arka kısmı yola sarkıyordur.
Dinlenme tesisleri, restoranlar ve köy sapaklarında, otoyollarda olduğu gibi giriş ve çıkış cepleri yoktur.
Yol kenarındaki akaryakıt istasyonları ve restoranların aşırı ışıklı rengarenk reklam yazıları sürücüleri yanıltıyor ve gözlerini alıyordur.
Yol çalışması olan bölümlerde yeterince ışıklı uyarıcı levha yoktur.
Şerit çizgileri siliktir.
Yol kenarındaki meyve sebze satıcılarından alışveriş yapmak isteyen sürücüler tehlikeli bir şekilde emniyet şeridine park ediyordur.
Üç şeritli akan yol, uygulama yapan polis ekiplerinin yola yerleştirdiği, tozdan görünmeyecek duruma gelmiş dubalar yüzünden bir anda tek şeride düşüyordur.
Refüjü sulayan sular; çamurla birlikte yola akıp kupkuru olan yolu bir anda ıslatıp kayganlaştırıyordur.
Trafik ekibi şehir içinden geçen devasa trafik yüklü yolu denetlemesi gerekirken, hiçbir kaza riskinin olmadığı şehir içindeki meydana trafik aracını çekip gelen geçenle sohbet ediyordur.

İşte tek taraflı yani çarpışma olmadan yapılan kazalar çoğunlukla bu saydığımız nedenlerden meydana gelmektedir. Ayrıca neredeyse her yol çalışmasında trafik kazaları olmaktadır. Çünkü çalışma yapılırken gerekli emniyet ve güvenlik önlemleri alınmamaktadır. Sürücülerimiz çok dikkatli ve yetenekli olsa da sayılan bu nedenlerden dolayı trafik kazaları kaçınılmaz olacaktır.

Birbiri ile uyumlu olmayan çelişkili hız tabelaları da kazaları arttıran bir etkendir. Duble yollardaki hız sınırı tabelaları yolun durumuna göre değil, tek tip olarak belirlenmiştir. Oysa hız sınırları yolun durumu ve çevresine göre belirlenmelidir. Üstelik ülkemizde duble yollar, otoyol vazifesi gördüğü için, hız limitleri sürücüleri sık sık şaşırtmaktadır.

Özellikle meskûn mahallerde yaşayan insanların hayatına değer verecek şekilde hız sınırları düzenlenmelidir. Duble yolun meskûn mahal dışındaki bölgelerinde makul hız sınırlaması olmalıdır. Örneğin saatte 50 veya 70 km. yazan hız tabelalarına sürücülerin uyması mümkün değildir.

Karayolu üzerindeki kontrolsüz yaya geçitleri de kazalara yol açmaktadır. Duble yolların köy kesimlerinde sinyalizasyonsuz yaya geçidi çizgileri vardır ve saatte 50 km azamî hız tabelaları yer almaktadır. Maalesef uluslararası transit bir yolda bu yaya geçitlerinin hiçbir anlamı yoktur. Akan trafikteki hiçbir araç o geçitlere yaklaşınca yavaşlamaz zaten. Genellikle 50 km tabelası; yaya geçidi çizgileri geçildikten sonra fark edilmektedir. Zaten iş işten geçmiş olmaktadır. Bu konuda bir başka hata; eğer yol binlerce insanın yaşadığı şehirlerin içinden geçiyorsa, o yol duble yol da olsa, burada üstünlük araçların değil yayalarındır. Fakat bu konuda hem yaya hem de sürücü eğitimimiz çok zayıftır.

Sinyalizasyonlu yaya geçitleri yerine çoğunlukla yaşlıların, bebek ve pazar arabalı kadınların çıkamayacağı üst geçitler inşa edilmektedir. Ayrıca bir insanın yolun karşı tarafındaki komşusuna veya mahalle bakkalına gidip geri gelmesi için yüzlerce metre yürüyüp o üst geçitlerden geçmesi istenmektedir. Halbuki bundan üşenen vatandaşlar üst geçidi kullanmayıp şehir içinde hiçbir hız denetiminin olmadığı vızır vızır geçen araçların arasından geçmektedir. Elbette trafik kazaları kaçınılmaz olmaktadır. Mahalle ortamının olduğu meskûn mahal içinden geçen duble yola üstgeçit kurulması yanlıştır. Çünkü burada öncelik ve üstünlük araçların değil, şehirde mukim olan insanların olmalıdır. Buna göre yol boyunca ihtiyaç sayısınca sinyalize yaya geçitleri yapılmalı, araçların her ışıklı yaya geçidinde durmasının önüne geçen yeşil dalga sistemini kurularak trafiğin akışı sağlanmalıdır.

TEDES (Trafik Elektronik Denetleme Sistemi) tepkiler üzerine iptal edilmişti. Zira sürücüleri canından bezdiriyor ve adeta bir rant kapısı gibi insanların binlerce lira ceza ödemesine sebep oluyordu. Ne yazık ki belediyelerin bu uygulama için aldığı radar cihazları çürümeye terk edilmiştir. Halbuki TEDES sistemi; özellikle duble yolun şehir içinden geçen kısımlarında sürücüleri mağdur etmeden, şehirde ikamet eden insanlara ve yayalara emniyetli bir şekilde geçiş sağlamak için vardır ve çok önemlidir.

Bu radarların şehirlerin uygun yerlerine monte etmeleri gereklidir. Zira duble yolların şehir içlerinden geçen kısımlarında hız denetimi yoktur. Trafik ekipleri maalesef binlerce insanın yaşadığı şehir içinde hız denetimi yapmamaktadır. Şehir dışında ıssız yerlerde radar kurmaktadır. Halbuki yolun kenarında oturan insanlar, yaşlılar, çocuklar yolun karşısındaki bakkala veya komşusuna gitmek için vızır vızır geçen araçlarla adeta dans etmektedir. Anne babalar duble yolun diğer tarafında olan okullara giden çocuklarını her gün endişeyle gönderiyor, endişeyle beklemektedir.

Bu noktaya kadar yanlışları ve hataları nedenleri ile birlikte dile getirmeye çalıştık. Elbette bilmediğimiz, düşünemediğimiz birçok neden daha vardır. Bunları ilgililere havale ettikten sonra kısaca çözüm önerilerine de değinmek gerekir ki bunları uygulamak çok zor değildir:

Yol ortasındaki bordür taşlarıyla örülü, üzerine çim ekili toprak refüj kaldırılıp çelik bariyer yapılmalı ve refüjden kazanılan alanla köylülerin yaya kaldırımı ve traktör, bisiklet yolu olarak kullanabileceği bir tali yol yapılmalıdır. Yurdumuzun iç kesimlerinde köyler, karayolundan uzakta, evler toplu hâlde iken; özellikle Karadeniz Bölgesi’nde köyler dağınık, evler daha çok karayolu boyunca sıralanmıştır. En azından Karadeniz Bölgesi için olsun bu düzenleme yapılmalıdır.
Köy sapaklarına coğrafî yapıya göre giriş-çıkış cepli alt veya üst geçit yapılmalıdır.
Yol kenarındaki akaryakıt istasyonu ve restoranların, sürücülerin dikkatini dağıtacak şekilde olanları yani aşırı ışıklı reklam yazıları yasaklanmalıdır.
Yol kenarında bulunan tesislere giriş ve çıkış cebi yapma zorunluluğu getirilmelidir.
Köy sapaklarına giriş ve çıkış cebi yapılmalıdır.
Yol kenarında trafik kurallarına uygun park alanı olmayan meyve sebze satıcıları ve restoranlara müsaade edilmemelidir.
Yolun hiçbir güzergahında şerit çizgileri silik olmamalıdır.
Yol çalışmalarında tozdan görünmez hâle gelmiş dubalar yerine, standartlara uygun ışıklı levhalar konulmalıdır.
Polis uygulama noktaları akan trafiği tehlikeye düşürmeyecek şekilde düzenlenmelidir.
Yolun şehir içlerinden geçen kısımlarındaki trafik lambalarının gece saat 23.00’dan sonra işlevsiz hâle getirilmesi uygulamasından vazgeçilmelidir. Şehrin nüfus potansiyeli ve evlerin yola yakınlığına göre bu bölümlerde azamî hız sınırı makul bir şekilde ayarlanmalıdır.
Duble yolun köy içlerinden geçen kısımlarında; sürücülerin gece karanlığında emniyet şeridinde yürüyen ve karşıdan karşıya geçen insanları görmesi için aydınlatma lambaları yoğunlaştırılmalıdır.

Kısaca söylemek gerekirse otoyollarımızdaki kurallar ve yapılaşma ne ölçüde modern ve gelişmiş ise duble yollarımız da imkânlar elverdiğince bu şekilde düzenlenmelidir, vesselam…

Vehbi KARA

ETİKETLER:

NELER SÖYLENDİ?